Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) to jedna z najważniejszych zmian dla indywidualnych inwestorów w Polsce od czasu wprowadzenia podatku od zysków kapitałowych w 2002 roku. Choć ustawa nie weszła jeszcze w życie, warto już teraz zrozumieć jej konstrukcję – zwłaszcza że nowe rozwiązanie wprowadza do polskiego systemu podatkowego mechanizm dotąd nieznany. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega OKI, jakie niesie korzyści i gdzie kryją się ryzyka.
Czym jest OKI
OKI to dobrowolny rachunek oszczędnościowo-inwestycyjny przeznaczony dla osób fizycznych. Umożliwia gromadzenie i pomnażanie środków w takich instrumentach jak akcje, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych (w tym ETF-y), obligacje, listy zastawne oraz lokaty bankowe, przy jednoczesnym zachowaniu pełnego, nieograniczonego czasowo dostępu do zgromadzonych środków.
Konta będą prowadzone przez instytucje finansowe: banki, domy maklerskie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń oraz dobrowolne fundusze emerytalne. Otwarcie rachunku, jego prowadzenie oraz wpłaty i wypłaty mają być wolne od opłat. Jedna osoba może posiadać kilka kont OKI, jednak limity zwolnień podatkowych odnoszą się do sumy aktywów na wszystkich rachunkach łącznie.
Warto zwrócić uwagę na istotne ograniczenie: na OKI można wpłacać wyłącznie środki pieniężne. Nie ma możliwości przeniesienia na OKI aktywów już posiadanych na innym rachunku (np. akcji czy jednostek funduszy) bez ich wcześniejszej sprzedaży.
Korzyść podatkowa – zwolnienie z podatku Belki
Głównym atutem OKI jest zwolnienie dochodów uzyskanych z aktywów zgromadzonych na rachunku (odsetek, dywidend, zysków ze sprzedaży papierów wartościowych) z podatku od zysków kapitałowych, potocznie zwanego podatkiem Belki, którego stawka wynosi 19 procent.
Zwolnienie nie jest jednak nieograniczone. Ustawa różnicuje aktywa na dwie kategorie:
- Aktywa inwestycyjne (akcje spółek notowanych na rynkach regulowanych, jednostki funduszy inwestycyjnych, obligacje inne niż strukturyzowane i oszczędnościowe, listy zastawne) – zwolnienie do wartości 100 000 zł.
- Aktywa oszczędnościowe (środki na rachunkach bankowych, skarbowe obligacje oszczędnościowe, produkty zbiorowego inwestowania o najniższym poziomie ryzyka) – zwolnienie do wartości 25 000 zł.
Łączna wartość zwolnienia nie może przekroczyć 100 000 zł – nie sumuje się obu kwot do 125 000 zł. Preferencja dotyczy przede wszystkim aktywów denominowanych w złotych; przy części inwestycji zagranicznych zwolnienie może nie obowiązywać.
Nowy podatek od wartości aktywów – na to należy zwrócić szczególną uwagę
Konstrukcja OKI nie polega na prostym zniesieniu podatku Belki, lecz na zastąpieniu go innym mechanizmem. Po przekroczeniu ustawowych limitów aktywa zgromadzone na OKI zostają objęte nowym w polskim systemie podatkiem – od wartości aktywów, a nie od osiągniętego zysku.
Stawka tego podatku ma odpowiadać 19 procentom wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, z ustawowym progiem minimalnym na poziomie 0,1 procent. Dla 2027 roku szacuje się ją na około 0,85 procent.
Kluczowe, i budzące najwięcej kontrowersji, jest to, że danina naliczana jest od wartości aktywów niezależnie od wyniku inwestycji. Oznacza to, że podatek może być należny nawet wtedy, gdy inwestycja przyniosła stratę.
Dla zilustrowania mechanizmu: inwestor posiadający na OKI kwalifikujące się aktywa o średniej wartości 150 000 zł, po wykorzystaniu limitu 100 000 zł, zapłaci podatek od nadwyżki 50 000 zł. Przy stawce 0,85 procent daje to 425 zł rocznie. Dla porównania – klasyczny podatek Belki od zysku wygenerowanego przez taki portfel bywa istotnie wyższy, co przy ponadprzeciętnych stopach zwrotu czyni OKI rozwiązaniem korzystnym. Przy stracie lub niskiej stopie zwrotu relacja ta może się jednak odwrócić.
OKI a inne konta
OKI będzie funkcjonować równolegle do znanych już instrumentów, takich jak IKE i IKZE. Zasadnicza różnica polega na elastyczności. W przypadku IKE zwolnienie podatkowe przysługuje dopiero po ukończeniu 60. roku życia i utrzymaniu środków na rachunku. OKI takich ograniczeń wiekowych nie przewiduje – środki można wypłacić w dowolnym momencie bez utraty preferencji podatkowej, co czyni je narzędziem znacznie bardziej dostępnym dla bieżącego zarządzania kapitałem.
Status legislacyjny i termin wejścia w życie
Ustawa o Osobistych Kontach Inwestycyjnych została uchwalona przez Sejm 3 lipca 2026 roku i skierowana do Senatu (druk sejmowy nr 2580, druk senacki nr 779). Do zakończenia procesu legislacyjnego konieczne jest jeszcze rozpatrzenie ustawy przez Senat oraz podpis Prezydenta. Planowany termin wejścia w życie to 1 stycznia 2027 roku.
Ponieważ prace legislacyjne nie zostały jeszcze zakończone, ostateczny kształt przepisów – w tym szczegółowe warunki zwolnień i sposób obliczania podatku – może ulec zmianie.
Co to oznacza dla przedsiębiorców
Dla osób prowadzących działalność gospodarczą oraz zarządzających majątkiem prywatnym OKI może stać się elementem szerszego planowania podatkowego i budowania kapitału. Rzeczywista opłacalność rozwiązania zależy jednak od indywidualnej sytuacji: wielkości i struktury portfela, rodzaju wybranych instrumentów, horyzontu inwestycyjnego oraz oczekiwanej stopy zwrotu. Ocena, czy w danym przypadku korzystniejsze będzie OKI, tradycyjny rachunek inwestycyjny objęty podatkiem Belki, czy konta emerytalne, wymaga analizy konkretnych okoliczności.
Zapraszamy do kontaktu
Nasza kancelaria na bieżąco monitoruje przebieg prac legislacyjnych nad ustawą o OKI oraz jej wpływ na sytuację przedsiębiorców i inwestorów indywidualnych. Jeśli chcą Państwo omówić, jak nowe przepisy mogą wpłynąć na planowane inwestycje lub strukturę majątku, zapraszamy do kontaktu.